نمونه قراردادهای تجاری (دانلود رایگان انواع قرارداد تجاری)

---

استفاده از نمونه قراردادهای تجاری دقیق و استاندارد، سریع‌ترین راه برای ثبت رسمی توافق‌ها، مشخص‌کردن وظایف هر طرف و جلوگیری از اختلاف‌های پرهزینه در دادگاه است. این قراردادها که طبق قانون معتبرند، مسائلی مثل سهم و سرمایه هر شخص، نحوه تقسیم سود و زیان، چک یا سفته‌های ضمانت و وظایف کاری را کاملاً واضح می نویسند تا هیچ ابهامی بین شرکا، کارفرما و پیمانکار باقی نماند.

رعایت این اصول حقوقی و ثبت قراردادهای توافقی در بهترین سامانه مدیریت قراردادها نظیر نیرا CLM، امنیت سرمایه‌گذاری شما را تضمین کرده و باعث می‌شود توافق‌تان کاملاً رسمی، مطمئن و از نظر قانونی لازم‌الاجرا باشد.

قرارداد تجاری چیست؟

قرارداد تجاری توافقی بین دو یا چند شخص حقیقی یا حقوقی برای دستیابی به اهداف اقتصادی مشترک مانند تولید، فروش یا ارائه خدمات است. طبق ماده ۱۰ قانون مدنی ایران، این قراردادها تا زمانی که مخالف صریح قوانین آمره کشور نباشند، کاملاً معتبر و لازم‌الاجرا هستند.

تفاوت اصلی قراردادهای تجاری با قراردادهای کاری یا مدنی، تمرکز بر کسب سود، توزیع ارزش و پذیرش ریسک است؛ در حالی که قانون کار ماهیتی حمایتی دارد و قراردادهای مدنی بر انتقال یا مدیریت دارایی‌ها متمرکزند. در صورت نبود متنی دقیق و شفاف در این معاملات، اثبات تخلف احتمالی طرفین در مراجع قضایی با هزینه‌های سنگین و روندی بسیار طولانی روبه‌رو خواهد شد.

متن نمونه قرارداد تجاری استاندارد

متن زیر صرفاً یک الگوی نمونه قرارداد تجاری و قابل شخصی‌سازی است و نباید به عنوان فرم مناسب برای تمام معاملات تصور شود. لازم است نوع رابطه، میزان آورده، نحوه مالکیت، سود و زیان و مسئولیت‌ها بر اساس توافق واقعی طرفین و ماهیت هر پروژه بازنویسی و اصلاح گردد.

ماده ۱: طرفین قرارداد

این قرارداد در تاریخ [………………..] میان طرف‌های زیر منعقد گردید:

طرف اول (کارفرما / واگذار کننده):

شرکت / آقای / خانم [………………..] به شماره ثبت / کد ملی [………………..]، شناسه ملی [………………..]، به نشانی [………………..]، کد پستی [………………..] و تلفن [………………..] با نمایندگی و امضای مجاز [………………..] مستند به روزنامه رسمی شماره [………………..] مورخ [………………..].

طرف دوم (پیمانکار / مجری / همکار):

شرکت / آقای / خانم [………………..] به شماره ثبت / کد ملی [………………..]، شناسه ملی [………………..]، به نشانی [………………..]، کد پستی [………………..] و تلفن [………………..] با مدیریت و امضای مجاز [………………..].

ماده ۲: موضوع قرارداد

موضوع عبارت است از: [تعریف تفصیلی و مشخص خدمت، کالا یا فرایند تجاری مورد توافق بدون ابهام] مطابق با مشخصات فنی، کیفی و دستورالعمل‌های مندرج در پیوست شماره یک که جزء لاینفک این قرارداد محسوب می‌شود.

ماده ۳: مدت قرارداد

مدت اجرای موضوع از تاریخ [………………..] لغایت [………………..] به مدت [………………..] ماه / سال خورشیدی تعیین می‌گردد. هرگونه تمدید صرفاً با توافق کتبی و امضای متمم قرارداد از سوی هر دو طرف معتبر خواهد بود.

ماده ۴: مبلغ قرارداد و ارزش تعهدات

مبلغ کل موضوع قرارداد برابر است با [………………..] ریال معادل [………………..] تومان که بر اساس نرخ‌های توافق‌شده محاسبه شده است. هرگونه تغییر در هزینه‌های پایه خارج از مفاد قرارداد، رافع تعهدات مالی مصوب نخواهد بود مگر در موارد پیش‌بینی‌شده در پیوست‌های مالی.

ماده ۵: نحوه پرداخت و اسناد تضمینی

مبلغ توافق‌شده در ماده ۴ به صورت مرحله‌ای و متناسب با گزارش‌های تاییدشده پیشرفت کار به شرح زیر پرداخت می‌شود.

1. مبلغ [………………..] ریال به عنوان پیش‌پرداخت هم‌زمان با تبادل نسخه نهایی و اخذ تضمین معتبر.
2. مبالغ میانی در [………………..] قسط در ازای تحویل بخش‌های مشخص‌شده در فاز بندی پروژه.
3. مبلغ نهایی معادل ۱۰ درصد پس از تحویل قطعی، رفع نواقص احتمالی و تسویه حساب‌های قانونی.
   طرف دوم جهت تضمین حسن انجام تعهدات یک فقره [چک صیادی / ضمانت‌نامه بانکی] به شماره [………………..] به مبلغ [………………..] ریال در اختیار طرف اول قرار داد.

ماده ۶: تعهدات طرف اول

طرف اول مکلف است:

1. مبالغ موضوع ماده ۵ را در مواعد مقرر و بدون تاخیر غیر موجه پرداخت کند.
2. اسناد، داده‌ها، دسترسی‌ها و مجوزهای لازم برای اجرای تعهدات را ظرف مهلت [………………..] روز کاری از تاریخ امضا در اختیار طرف دوم بگذارد.
3. در زمان اعلام اتمام مراحل کاری توسط طرف دوم، ظرف حداکثر ۵ روز کاری مراتب رد یا تایید را کتباً اعلام نماید.

ماده ۷: تعهدات طرف دوم

طرف دوم مکلف است:

1. موضوع قرارداد را طبق اصول فنی، زمان‌بندی توافق‌شده و با به‌کارگیری نیروی انسانی مجرب انجام دهد.
2. گزارش‌های عملکردی دوره‌ای را در پایان هر [هفته / ماه] به ناظر معرفی‌شده تسلیم نماید.
3. حق واگذاری موضوع قرارداد را به صورت کلی یا جزئی به شخص ثالث ندارد، مگر با موافقت رسمی و مکتوب طرف اول.

ماده ۸: شرط محرمانگی و حفظ اسرار تجاری

طرفین متعهد می‌شوند کلیه داده‌های مالی، فنی و اطلاعات مشتریان را کاملاً محرمانه تلقی کرده و تا [………………..] سال پس از اتمام قرارداد از افشای آن خودداری کنند. در صورت تخلف، متخلف ملزم به جبران خسارت بر اساس اثبات ورود ضرر خواهد بود.

ماده ۹: شرایط فسخ و خاتمه

این قرارداد تحت شرایط زیر قابل فسخ است:

1. تاخیر غیر موجه هر یک از طرفین در اجرای تعهدات فراتر از [………………..] روز کاری.
2. عدم تطابق خروجی ارائه‌شده با مشخصات فنی پیوست پس از دو بار اخطار کتبی.
3. ورشکستگی، توقف یا انحلال هر یک از طرف‌های حقوقی قرارداد. اعمال حق فسخ منوط به ارسال اظهارنامه رسمی یا اخطار مکتوب با مهلت تعیین‌شده ۱۰ روز کاری است.

ماده ۱۰: فورس ماژور (قوه قاهره)

در صورت بروز حوادث خارج از کنترل طرفین نظیر سیل، زلزله، آتش‌سوزی فراگیر، جنگ یا اعمال مقررات محدودکننده دولتی که مانع انجام تعهدات شود، انجام تعهدات تا زمان رفع مانع معلق خواهد ماند. چنانچه مدت فورس ماژور از سه ماه بیشتر شود، هر یک از طرفین مجاز به فسخ قرارداد بدون مطالبه خسارت خواهد بود.

ماده ۱۱: حل اختلاف و داوری

کلیه اختلافات ناشی از این قرارداد اعم از تفسیر، اجرا، بطلان، فسخ یا خسارات، در صورت عدم حصول سازش ظرف مهلت ۱۵ روز کاری از طریق مذاکره، به داوری [شخص حقیقی یا مرکز داوری مورد توافق] ارجاع خواهد شد. رای داور قطعی و برای طرفین لازم‌الاجرا است.

ماده ۱۲: نسخ، اسناد پیوست و اعتبار قرارداد

این قرارداد در ۱۲ ماده، [………………..] تبصره و [………………..] پیوست، در دو نسخه دارای متن یکنواخت و اعتبار یکسان تنظیم شد و پس از امضا و ردوبدل نسخ، برای طرفین الزام‌آور گردید.

امضای مجاز طرف اول: [………………..]

امضای مجاز طرف دوم: [………………..]

امضای شهود:

شاهد اول: [………………..]

شاهد دوم: [………………..]

انواع نمونه قراردادهای تجاری

تنوع فعالیت‌های اقتصادی سبب شده است تا متون نمونه قراردادهای تجاری بر حسب نوع مسئولیت‌ها و آورده طرفین به بخش‌های جداگانه‌ای تقسیم شوند. شناخت این دسته‌بندی‌ها این امکان را فراهم می‌کند که در هر گفت‌وگو و مذاکره، حقوق مالی و تعهدات کاری را با دقت از یکدیگر جدا کنید.

جدول زیر تفاوت‌های اصلی میان بخش‌های پرکاربرد قراردادها را از نظر میزان مسئولیت، هدف مالی و مسائل حقوقی نشان می‌دهد تا قبل از نوشتن قرارداد، دید کاملاً روشنی از ماهیت و نوع این رابطه کاری شکل بگیرد.

نوع قرارداد	ماهیت رابطه طرفین	ریسک اصلی حقوقی	مبنای قانونی
همکاری	تعهد بر انجام عمل مشخص یا هم‌افزایی بدون تشکیل دارایی مشاع	خلط رابطه با قانون کار یا ادعای شراکت	مواد ۱۰ و ۱۸۳ قانون مدنی
مشارکت	تجمیع سرمایه، مال یا تخصص با سهیم شدن در سود و زیان	ابهام در شیوه حسابرسی و مسئولیت بدهی‌ها	ماده ۵۷۱ قانون مدنی و قواعد مشارکت مدنی
محرمانگی (NDA)	الزام سلبی به خودداری از انتشار داده‌های حساس کاری	دشواری محاسبه خسارت و بار اثبات افشا	ماده ۱۰ مدنی و مواد ۶۴ و ۶۵ تجارت الکترونیک
نمایندگی	اقدام تجاری به نام یا به حساب دیگری در منطقه‌ای معین	نقض تعهدات انحصار یا تداخل در بازار فروش	قانون تجارت، قانون مدنی و اصول وکالت

انواع نمونه قرارداد همکاری و کاربردهای آن

قرارداد همکاری یک چارچوب کلی برای همراهی و همکاری میان افراد یا سازمان‌ها به منظور انجام یک کار و فرایند مشترک است. این توافق، لزوماً مالکیت مشترک بر روی سرمایه به وجود نمی‌آورد، بلکه تعهد برای انجام یک کار مشخص یا در اختیار گذاشتن مهارت و تخصص را مشخص و تنظیم می‌کند. برای تشخیص و پیدا کردن ساختار مناسب برای هر نوع همکاری، رایج‌ترین شکل‌های این قراردادها بر اساس طرف‌های حاضر در رابطه و حوزه فعالیت، در دسته‌بندی زیر مرتب و چیده شده‌اند.

• نمونه قرارداد همکاری بین دو شرکت: زمانی بسته می‌شود که دو شرکت برای انجام پروژه‌ای بزرگ یا استفاده مشترک از خدمات یکدیگر توافق می‌کنند بدون اینکه در شرکت هم سهام‌دار شوند.
• نمونه قرارداد همکاری بین شرکت و شخص: وقتی شرکتی می‌خواهد یک متخصص را برای انجام پروژه‌ای معین به کار بگیرد استفاده می‌شود. حواستان باشد که نوشتن عبارت «این قرارداد مشمول قانون کار نیست» به‌تنهایی کافی نیست؛ نحوه کار، حضور فیزیکی نداشتن و نوع تسویه‌حساب باید استقلال فرد را نشان دهد.
• نمونه قرارداد همکاری حقوقی: برای همکاری دو فرد یا دو دفتر در زمینه پیگیری کارهای قانونی، بررسی مدارک یا مشاوره تخصصی تنظیم می‌شود.
• نمونه قرارداد همکاری وکیل با موسسه حقوقی: شیوه فعالیت وکلا با موسسات ثبت‌شده را تعیین می‌کند و مشخص می‌سازد درآمد حاصل از پرونده‌ها چگونه بین وکیل و موسسه تقسیم شود.
• نمونه قرارداد همکاری آموزشی: چارچوب برپایی کارگاه‌ها و دوره‌ها را مشخص می‌کند و مسائلی مثل تعداد ساعات تدریس، تهیه جزوه‌ها و پرداخت دستمزد مدرس در آن نوشته می‌شود.
• نمونه قرارداد همکاری با مدارس: برای مدارس غیردولتی یا آموزشگاه‌ها کاربرد دارد تا شیوه تدریس دبیران حق‌التدریس، ساعات کاری و مبالغ پرداختی را مشخص کنند.

انواع نمونه قرارداد مشارکت و شراکت کاری

مشارکت زمانی اتفاق می‌افتد که دو یا چند نفر سرمایه، تخصص یا ملک خود را روی هم می‌گذارند تا کاری راه بیندازند و در سود و زیان آن شریک شوند. ماده ۵۷۱ قانون مدنی مشارکت را به «آمیختن حق مالکیت افراد در یک مال یا دارایی معین» تعریف کرده است. تفاوت مهم مشارکت با سایر عقود در نمونه قراردادهای تجاری در این است که همه شرکا باید به نسبت سهم‌الشرکه خود در سود و زیان حاصله سهیم باشند. تنوع کارهای شراکتی بسیار زیاد است و بسته به اینکه دارایی شما پول، کارگاه، مهارت یا زمین باشد، یکی از موارد زیر برایتان کارایی خواهد داشت.

• نمونه قرارداد مشارکت مدنی: عمومی‌ترین شکل شراکت است که دو نفر پول یا امکانات خود را برای انجام یک معامله یا راه‌اندازی کار ترکیب می‌کنند.
• نمونه قرارداد مشارکت کاری: حالتی است که یکی از طرفین سرمایه مالی می‌آورد و طرف دیگر کار، تخصص و مدیریت را بر عهده می‌گیرد.
• نمونه قرارداد مشارکت در کار و سرمایه: نوعی شراکت که در آن مهارت و تجربه یک فرد در کنار پول طرف دیگر ارزش‌گذاری می‌شود و فرمول سود بر اساس آن نوشته خواهد شد.
• نمونه قرارداد مشارکت در سرمایه گذاری: برای افرادی است که فقط می‌خواهند در یک کسب‌وکار پول بگذارند و بر اساس گزارش‌های مالی، سود دریافت کنند.
• نمونه قرارداد مشارکت در بهره برداری: توافقی برای اداره و کسب درآمد از فضایی که از قبل ساخته شده مانند (اداره یک رستوران، سالن ورزشی یا پارکینگ) است.
• نمونه قرارداد مشارکت در تولید: برای مواقعی است که تجهیزات یا مواد اولیه از یک طرف و ساخت و سرهم‌بندی از طرف دیگر تامین می‌شود.
• نمونه قرارداد مشارکت در تولید صنعتی: مختص کارخانه‌ها و خطوط بزرگ تولید است و مسائلی مانند استهلاک دستگاه‌ها، تعمیرات و استانداردهای صنعتی در آن قید می‌شود.
• نمونه قرارداد مشارکت در تولید محصول: برای تولید یک محصول خاص است و در آن حق امتیاز طرح، بسته‌بندی و نشان تجاری تعیین تکلیف می‌شود.
• نمونه قرارداد مشارکت در خرید ملک: زمانی که چند نفر با هم زمینی یا ساختمانی را می‌خرند و می‌خواهند سهم هر فرد و شرایط فروش بعدی در آینده دقیقاً روشن باشد.
• نمونه قرارداد مشارکت در ساخت: قرارداد مهمی که میان مالک زمین و سازنده بسته می‌شود. سازنده خرج ساخت را می‌دهد و در پایان، واحدهای ساخته‌شده بین طرفین تقسیم می‌شود.
• نمونه قرارداد مشارکت در ساخت ملک: برای ساخت آپارتمان یا خانه‌های داخل شهر است و به مجوزهای شهرداری، زمان تحویل و کیفیت مصالح توجه ویژه دارد.
• نمونه قرارداد مشارکت در ساخت ویلا: مناسب زمین‌های خارج از شهر و مناطق ییلاقی است که مسائلی نظیر انشعابات آب و برق و محوطه‌سازی اهمیت دارد.
• نمونه قرارداد مشارکت در ساخت کارخانه: برای ساخت سوله، نصب ترانسفورماتور و دریافت مجوزهای صنعتی و زیست‌محیطی کاربرد دارد.
• نمونه قرارداد مشارکت در موسسه حقوقی: توافقی میان وکلای همکار برای تامین هزینه‌های دفتر کار، استخدام نیرو و تقسیم درآمدهای موسسه است.

نمونه شرط داوری در قرارداد مشارکت

ارجاع اختلافات ناشی از عقود تجاری به محاکم دادگستری، زمان زیادی را از طرفین تلف می‌کند و به دلیل ماهیت این دعاوی، سپردن پرونده به داور مرضی‌الطرفین یا نهادهای تخصصی تصمیم مطمئن‌تری است. استقلال شرط داوری تضمین می‌کند که حتی در صورت طرح ادعای بطلان اصل قرارداد، مرجع داوری صلاحیت رسیدگی به ادعاها را دارا خواهد بود. برای استفاده از این روش در متن قرارداد خود، می‌توانید متن کوتاه و ساده زیر را عیناً در بخش حل اختلاف بنویسید.

«کلیه اختلافات ناشی از این قرارداد، از جمله اجرا، تعبیر، فسخ یا خسارت‌های آن، ابتدا از طریق مذاکره ظرف ۱۰ روز کاری پیگیری خواهد شد. در صورت به نتیجه نرسیدن، اختلاف به داوری آقای / خانم [نام داور مرضی‌الطرفین] ارجاع داده می‌شود. رای داور قطعی و برای هر دو طرف لازم‌الاجرا است و هزینه داوری به‌صورت مساوی بین دو طرف تقسیم می‌شود.»

نمونه قرارداد محرمانگی و تعهد به عدم افشای اطلاعات (NDA)

قرارداد محرمانگی که به آن NDA هم می‌گویند، یعنی توافقی که در آن طرف مقابل رسماً قول می‌دهد رازهایی را که در مسیر کار یاد می‌گیرد، پیش رقیبان شما فاش نکند. طبق قانون تجارت الکترونیکی، فاش کردن بدون اجازه اسرار کاری دیگران جرم است و خسارت دارد. در یک قرارداد محرمانگی خوب معمولاً موارد زیر نوشته می‌شوند تا جای بهانه‌ای باقی نماند:

• تعریف رازهای کاری: دقیقاً بگویید منظور شما چه چیزهایی است؛ مثلاً شماره تلفن مشتریان، متن قراردادها، قیمت‌ها یا نقشه‌های فنی.
• مدت زمان رازداری: مشخص کنید این تعهد تا چند سال بعد از پایان کار ادامه دارد؛ مثلاً ۲ سال یا ۵ سال.
• جریمه لو دادن اطلاعات: یک مبلغ نقدی مشخص به عنوان جریمه معین کنید تا در صورت فاش شدن اطلاعات، طرف مقابل موظف به پرداخت آن باشد.

انواع نمونه قرارداد نمایندگی و الزامات حقوقی آن

قرارداد نمایندگی برای این است که کار خود را بدون هزینه سنگینِ باز کردن شعبه‌های تازه، در شهرهای دیگر گسترش دهید. در این مدل، شما اختیاراتی به یک شخص یا فروشگاه می‌دهید تا کالاهای شما را بفروشد یا بازاریابی کند. این توافق‌ها مدل‌های متنوعی دارند که بسته به نوع کالا یا خدمات انتخاب می‌شوند.

• نمونه قرارداد اعطای نمایندگی شرکت: توافق کاملی است که شرایط راه‌اندازی مغازه، دکوراسیون و رفتار با مشتریان را طبق برند شرکت اصلی تعیین می‌کند.
• نمونه قرارداد نمایندگی فروش: قراردادی که در آن نماینده کالا را با تخفیف عمده‌فروشی می‌خرد و موظف است با قیمت مصوب به دست خریداران برساند.
• نمونه قرارداد اعطای نمایندگی فروش: قراردادی شامل سهمیه فروش ماهانه که اگر نماینده به آن حدنصاب نرسد، امتیاز نمایندگی باطل می‌شود.
• نمونه قرارداد نمایندگی بازاریابی: برای کسانی که انبار یا مغازه ندارند، بلکه برای خدمات شما مشتری پیدا می‌کنند و پورسانت می‌گیرند.
• نمونه قرارداد اعطای نمایندگی موسسه حقوقی: اجازه رسمی به یک دفتر حقوقی در شهر دیگر برای انجام کارهای حقوقی تحت نام یک موسسه معتبر.
• نمونه قرارداد اعطای نمایندگی خارجی: توافقی دو طرفه برای صادرات یا واردات کالا با کشورهای دیگر که در آن واحد پول و روش ارسال محموله ذکر می‌شود.

بندهای ضروری و ارکان حقوقی در تنظیم قراردادهای تجاری

بخش اصلی هر متن توافق متشکل از شروطی است که ابهام‌ها را از بین می‌برند و وظایف هر طرف را در صورت بروز شرایط نامساعد شفاف می‌سازند. تسلط بر ارکان ساختاری به نویسنده امکان می‌دهد ریسک‌های بالقوه هر بند را پیش از امضا تعدیل کند. چهار مولفه زیر ساختار اصلی هر قرارداد معتبر تجاری را شکل می‌دهند و نباید در نگارش آن‌ها از کلمات کلی یا قابل تفسیر استفاده کرد.

• توصیف دقیق دامنه تعهدات (Scope of Work): هر خدمت یا کالایی باید با معیارهای قابل اندازه‌گیری مانند وزن، تیراژ، ساعات کارکرد یا استاندارد صنعتی بیان شود. به کار بردن عبارات کیفی نظیر «کیفیت مطلوب» یا «در اسرع وقت» بستر شکل‌گیری ادعاهای متقابل خواهد بود.
• عملکرد شفاف مالی و تعدیل بها: نحوه صدور صورت‌حساب، شماره‌حساب‌های رسمی و مبالغ مرحله‌ای باید مقید به زمان باشند. اگر قرارداد بلندمدت است، باید شاخص روشنی نظیر تورم رسمی بانک مرکزی برای تعدیل قیمت‌ها در نظر گرفته شود.
• وجه التزام و جریمه تاخیر (Liquidated Damages): جبران خسارت ناشی از تاخیر غیر موجه با گنجاندن جریمه‌های روزانه مقطوع تضمین می‌شود. دادگاه‌ها بر اساس ماده ۲۳۰ قانون مدنی موظف‌اند متخلف را دقیقاً به مبلغ توافق‌شده محکوم کنند و مجاز به تغییر آن نیستند.
• کسورات بیمه‌ای و مالیات تکلیفی: مشخص کردن اینکه تسویه‌حساب (مفاصا حساب) بیمه طبق ماده ۳۸ تامین اجتماعی و پرداخت مالیات‌های تکلیفی وظیفه کدام طرف است، جلوی بلوکه شدن و نگه‌داشتن طلب‌های نهایی در پایان کار را می‌گیرد.

نکات مهم قبل از امضای قراردادهای تجاری

قبل از امضا کردن هر قراردادی، چند بررسی ساده انجام دهید تا بعداً به دردسر و ضرر مالی نیفتید. حتماً مدارک را با حرف‌های طرف مقابل چک کنید و تمام متن را کلمه به کلمه بخوانید؛ این ساده‌ترین راه برای محافظت از پول و سرمایه‌تان است.

1. بررسی مدارک هویتی و ثبت شرکت: مطمئن شوید فردی که برگه را امضا می‌کند واقعاً مدیرعامل یا صاحب امضای مجاز است یا وکالت‌نامه قانونی با حدود اختیارات کافی دارد.
2. مکتوب کردن همه توافق‌های شفاهی: هر قول و قراری را که خارج از جلسه رسمی گذاشته‌اید به متن قرارداد اضافه کنید، چون دادگاه‌ها فقط به آنچه نوشته و امضا شده است توجه می‌کنند.
3. بررسی سند مالکیت و مجوزها: اگر قرارداد مربوط به ملک، مغازه یا خط تولید است، سند رسمی، نوع کاربری و وضعیت بدهی‌های قبوض یا عوارض را چک کنید.
4. حضور دو شاهد معتمد: برای اینکه اعتبار سند بالا برود، بهتر است دو شاهد مطمئن هم در جلسه حضور داشته باشند و تمام برگه‌ها را امضا کنند.

مدت قراردادهای تجاری چگونه تعیین می‌شود؟

مشخص کردن دقیق زمان، یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر همکاری کاری است. اگر قرارداد تاریخ مشخصی نداشته باشد، از نظر قانونی دچار مشکل می‌شود؛ بنابراین حتماً تاریخ شروع و پایان را دقیق با ذکر روز، ماه و سال بنویسید تا تکلیف هر دو طرف کاملاً معلوم باشد.

• ثبت تاریخ دقیق آغاز و پایان: روز دقیق شروع کار را مشخص کنید؛ این زمان معمولاً از لحظه امضا، واریز پیش‌پرداخت یا تحویل محل کار محاسبه می‌شود.
• شرایط تمدید قرارداد: بنویسید که آیا قرارداد پس از پایان مدت به صورت خودبه‌خود تمدید می‌شود یا ادامه کار حتماً نیاز به توافق کتبی و امضای دوباره دارد.
• وضعیت زمان در صورت بروز حوادث ناگهانی: اگر اتفاقی غیرمنتظره مثل سیل یا زلزله کار را متوقف کند، باید مشخص باشد که مدت توقف به زمان پایانی قرارداد اضافه خواهد شد یا خیر.

مبلغ و نحوه پرداخت در قرارداد تجاری

مشخص بودن مبلغ قرارداد و زمان پرداخت قسط‌ها، حساب‌وکتاب کار را منظم می‌کند و جلوی اختلاف‌های بعدی را می‌گیرد. برای اینکه هیچ اشتباهی پیش نیاید، حتماً کل مبلغ را هم به عدد و هم به حروف بنویسید و روش پرداخت را کاملاً مشخص کنید.

• پرداخت مرحله‌ای بر اساس پیشرفت کار: پرداخت هزینه را با پیشرفت واقعی کار هماهنگ کنید؛ یعنی مقداری را اول به عنوان پیش‌پرداخت بدهید، بخشی را بعد از تحویل هر مرحله پرداخت کنید و قسط آخر را هم برای بعد از پایان و تحویل کامل کار بگذارید.
• تعیین روش واریز وجه: مشخص کنید پول به کدام شماره حساب بانکی رسمی واریز می‌شود یا در قبال تحویل چه شماره چکی پرداخت صورت می‌گیرد تا جای هیچ ادعایی نماند.
• جریمه تاخیر در پرداخت: برای اینکه طرف مقابل در پرداخت قسط‌ها تعلل نکند، می‌توانید برای هر روز دیرکرد بدون عذر موجه، مبلغ مشخصی به عنوان جریمه نقدی روزانه تعیین کنید.

تعهدات مشاور و کارفرما در قراردادهای تجاری

وقتی وظایف هر طرف دقیقاً مشخص باشد، هیچ‌کس نمی‌تواند کم‌کاری‌اش را گردن دیگری بیندازد و پروژه بدون مشکل پیش می‌رود. علاوه بر این، ثبت وظایف روی کاغذ باعث می‌شود بررسی کیفیت کار انجام‌شده خیلی ساده‌تر باشد.

• وظایف اصلی کارفرما: کارفرما متعهد است دستمزد و هزینه‌ها را سر وقت بپردازد، اطلاعات و اسناد لازم را به موقع تحویل دهد و هماهنگی‌های لازم را برای انجام کار فراهم کند.
• وظایف اصلی مشاور: مشاور موظف است دانش و مهارت خود را برای پیشبرد کار به کار بگیرد، توصیه‌های کارشناسی ارائه دهد و در زمان‌بندی توافق‌شده در جلسات کاری حضور پیدا کند.
• ارائه گزارش‌های دوره‌ای: مشاور باید پیشرفت کار، موانع اجرایی و نتایج بررسی‌ها را در قالب گزارش‌های منظم کتبی به کارفرما ارائه دهد.

محرمانگی در قرارداد تجاری

در طول همکاری کاری، اطلاعات مهمی مثل قیمت‌ها، لیست مشتریان، برنامه‌ها یا فایل‌های فنی ردوبدل می‌شود که نباید فاش شوند. نوشتن بند محرمانگی در قرارداد، امنیت رازهای کاری شما را تضمین می‌کند و جلوی رسیدن آن‌ها به دست رقبا را می‌گیرد.

• مشخص کردن داده‌های محرمانه: در متن توافق بنویسید چه مواردی راز کاری به حساب می‌آیند؛ مثل فایل‌ها، کدها، فرمول‌ها، شیوه‌های بازاریابی و اطلاعات مشتریان.
• بازه زمانی رازداری: تعهد به رازداری نباید فقط به دوره همکاری محدود باشد؛ بلکه باید مشخص کنید که تا چه مدت پس از اتمام یا فسخ قرارداد همچنان معتبر است.
• تعیین جریمه برای افشای رازها: در قرارداد یک رقم مشخص به عنوان خسارت درج کنید تا اگر یکی از طرفین اطلاعات را فاش کرد، ملزم به پرداخت آن باشد.

شرایط فسخ قراردادهای تجاری

هیچ قراردادی نباید به بن‌بست ختم شود؛ هر دو طرف باید از همان اول بدانند که اگر بدقولی پیش آمد یا کار جلو نرفت، چطور می‌توانند به همکاری پایان دهند. مشخص کردن شرایط فسخ به طرفین کمک می‌کند تا بدون معطلی و با کمترین خسارت از قرارداد خارج شوند.

• فسخ با رضایت دوطرفه (اقاله): هر زمان که طرفین به این نتیجه برسند که ادامه همکاری به نفعشان نیست، می‌توانند با نوشتن یک صورت‌جلسه کتبی به قرارداد پایان دهند.
• فسخ به دلیل عمل نکردن به تعهدات: اگر یکی از طرفین به وظایفش عمل نکرد، طرف دیگر می‌تواند پس از ارسال اخطار کتبی و در صورت رفع نشدن مشکل، قرارداد را یک‌طرفه فسخ کند.
• تکلیف حساب‌وکتاب پس از فسخ: متن قرارداد باید مشخص کند که بعد از فسخ، بدهی‌ها چگونه تسویه شوند، چه مبالغی بازگردانده شود و تجهیزات یا فایل‌ها چطور پس داده شوند.

آیا می‌توان نمونه قراردادهای تجاری را به صورت الکترونیکی امضا کرد؟

بر اساس قوانین حاکم بر فضای تجارت الکترونیک، امضاهای الکترونیکی از اعتبار کامل برخوردارند. ماده ۷ و ۱۰ قانون تجارت الکترونیک مصوب سال ۱۳۸۲ به صراحت بیان می‌دارد که داده‌پیام‌ها و امضاهای دیجیتال معتبر، واجد آثار حقوقی اسناد کتبی و امضاهای دستی هستند و در مراجع قضایی به عنوان ادله معتبر پذیرفته می‌شوند. برای امضای الکترونیکی امن و درست قراردادها، معمولاً این چند مرحله ساده طی می‌شود.

1. انتخاب یا تدوین پیش‌نویس استاندارد: متن نهایی با تطبیق تعهدات آماده شده و بخش‌های هویتی و شماره‌های تماس طرفین با دقت وارد می‌شود.
2. تکمیل اطلاعات و مستندات هویتی طرفین: ثبت شماره ملی، شماره موبایل ثبت‌شده به نام اشخاص (شاهکار) و بارگذاری آگهی‌های رسمی مرتبط با امضاداران مجاز.
3. ارزیابی نهایی مفاد و شروط امنیتی: بازبینی تمامی مواد، مبالغ و شروط فسخ جهت جلوگیری از درج بندهای متعارض پیش از ارسال برای امضا.
4. ارسال پیوند امن برای طرف‌ها: ارسال لینک دسترسی به سند از طریق پیامک‌های تایید هویت دومرحله‌ای با رمز یک‌بارمصرف (OTP).
5. امضای الکترونیکی با استفاده از گواهی دیجیتال: درج اثر امضا با بهره‌گیری از زیرساخت کلید عمومی و نمادهای امنیتی بر بستر سامانه‌های معتبر احراز هویت.
6. ثبت، قفل و بایگانی نسخه ابری: فایل پایانی را با کد رهگیری دیجیتال ذخیره کنید تا دستکاری در آن غیر ممکن باشد. 

جمع‌بندی؛ تنظیم صحیح نمونه قراردادهای تجاری چه اهمیتی دارد؟

تنظیم صحیح و اصولی نمونه قراردادهای تجاری متناسب با نوع همکاری مثل کار پروژه‌ای، شراکت واقعی در سود و زیان، حفظ اطلاعات محرمانه یا نمایندگی، از شکایت‌های اداره کار و اتهام سود غیرقانونی جلوگیری می‌کند. نوشتن بندهای مهمی مثل وظایف دقیق هر طرف، نحوه تغییر قیمت‌ها، جریمه تاخیر و مشخص‌کردن سهم بیمه و مالیات نیز مانع معطل‌شدن و بلوکه‌شدن پول طرفین می‌شود. همچنین مشخص‌کردن داور به حل سریع اختلافات بدون رفت‌وآمد در دادگاه‌ها کمک می‌کند و استفاده از امضای الکترونیک معتبر، روند رسمی‌شدن قرارداد را سرعت می‌بخشد.

سامانه مدیریت قرارداد الکترونیکی نیرا CLM دقیقاً به شما امکان می‌دهد از قالب‌های استاندارد و منطبق با آخرین قوانین تجاری کشور استفاده کنید، مذاکرات و اصلاحات متنی را آنلاین پیش ببرید و با بهره‌گیری از امضای دیجیتال معتبر و قانونی، رسمیت قراردادهایتان را در لحظه نهایی کنید. با نیرا، چرخه قراردادهای کسب‌وکارتان را هوشمند، امن و بی‌دردسر پیش ببرید.

سوالات متداول درباره قراردادهای تجاری